و بنابراين ، مراد از اين عبارت ، علم به عقائد و اصول دين است كه از روى يقين حاصل شده باشد ، و علم به واجبات و فرائض است ، و علم به مستحبّات . و غير از اين سه علم هر چه باشد زيادى و بيهوده است . اشرف و افضل علوم ، علم معرفة الله است علم به اصول دين و توحيد و معارف الهيّه موجب حيات نفس آدمى است ، و علم به واجبات و مستحبّات اعمّ از عبادات و معاملات و ايقاعات و احكام و سياسات موجب عمل صحيح براى وصول انسان به معارف حقّه حقيقيّه است ؛ و اين است كه براى هر بشرى ضرورى است . و امّا سائر اصناف علوم را نبايد علوم به شمار آورد ، آنها فنونى هستند كه در روايت به آنها فضل ، يعنى زيادى گفته شده است ؛ نه فضيلت كه خود نيز بهرهاى از كمال را در بردارد . اين علمى است كه در قرآن كريم ، آن را غايت خلقت هفت آسمان و هفت زمين ، و تنزّل امر خداوندى در ميان آنها دانسته است : اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ سَبْعَ سَماواتٍ وَ مِنَ الْأَرْضِ مِثْلَهُنَّ يَتَنَزَّلُ الْأَمْرُ بَيْنَهُنَّ لِتَعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ وَ أَنَّ اللَّهَ قَدْ أَحاطَ بِكُلِّ شَيْءٍ عِلْماً . « 1 » « خداست آنكه هفت آسمان را و از زمين به تعداد آنها آفريد ، و امر او در ميان آسمانها و زمينها پيوسته در حال نزول است ؛ تا شما بدانيد : حقّاً و تحقيقاً خدا بر هر چيزى تواناست ، و علم او بر هر چيزى احاطه دارد . » و اين است همان علم نافعى كه أمير المؤمنين عليه السّلام در خطبه همّام

--> علم شرعى است كه در آن معرفت به شرايع و سنن و قواعد و احكام در حلال و حرام است ، و اين فقه اصغر است . و علم سنّت قائمه علم تهذيب اخلاق و تكميل آداب سفر إلى الله و سير به سوى اوست و شناختن منازل و مقامات و بينش به ما فيها من المهلِكات و المنجِيات است ( 1 ) آيه 12 ، از سورهء 65 : الطّلاق